Duygusal Zeka ve Önemi

Duygusal zeka (EQ) bir kişinin kendi duygularını tanıma, anlama ve yönetmesi ile başkalarının duygularını tanıma, anlama ve etkilemesi ile ilgili olan zeka türüdür. İlk kez 1964’te Michael Beldoch’un bir makalesinde ortaya atılan bu kavram, 1995’te ünlü yazar psikolog Daniel Goleman tarafından yazılan kitap ile popülerlik kazanmıştır.

Duygusal zeka tanımı basit bir kavram gibi görünse de insan hayatında başarılı olabilmesi ve sosyal ortamlarda kendini kabul ettirebilmesi için çok önemlidir.

EQ’su yüksek olan bireyler nerede nasıl davranması gerektiğini, kendi karakterini, diğerlerinin duygularını ve söyleyeceklerinin ne gibi tepkiler ve etkiler yaratacağını düşünerek kontrol edebilirler. Özellikle depresyon ve benzeri psikolojik rahatsızlıkları olan insanların bunu kontrol etmesi daha zor bir durumdur.

EQ’ya bir örnek vermek gerekirse; düşünün yıllardır çalıştığınız bir işinizi kaybettiniz. Duygusal olarak zeki olan bir birey bu durumunda yaşayabileceği tramvayı kontrol ederek anlamsız bir şekilde kendini üzmeden bu durumla nasıl başka çıkacağını düşünür. Fakat zayıf duygusal becerileri olan bir birey ise işi kaybettiği için çaresizlik yaşayarak kendini depresyona sokabilir, rahatsızlanabilir ve hatta bu depresyon daha kötü sonuçları da beraberinde getirebilir.

EQ’nun en büyük avantajlarından biri tabi ki empati yapabilme, duygularını düzenleyebilme ve kontrol edebilme, sosyal becerilerde diğerlerinden bir adım önde olma ile bilinçli hareket etme gelir. Bunların tamamını kontrol eden kişi her ne kadar IQ’su ortalamadan düşük de olsa, sosyal bir ortamda başkalarının duygularını kullanarak, veya doğru yerde doğru hareket ederek kendini daha ön plana çıkarabilir.

Aslında EQ’nun özellikle lider vasfına sahip kişilerde yüksek olacağı sonucuna ulaşmanın yukarıda anlattıklarımızdan sonra çok da zor olmadığını anlamışsınızdır.

Tabi bir bireyin EQ’sunu sayısal veya başka bir yolla tespit etmek pek mümkün olmasa da sosyal davranışlarıyla EQ’sunun yaklaşık derecesi anlaşılabileceği ile ilgili yapılan çalışmalarda vardır.

Fakat şu bir gerçektir: Eğer EQ’nuz çok düşük ise, yani duygularınızı kontrol edemiyorsanız, başkalarını anlayamıyorsanız, başkalarını etkileyemiyorsanız, IQ’nuz ne kadar yüksek olursa olsun hayatta başarılı olmanız çok olası değildir. O yüzden EQ’muzu geliştirme yollarına bakarak hayatta daha başarılı olabilirsiniz.